nieuws

GALE stelt een nieuwe definitie van pesten voor

1 oktober 2017 - Peter Dankmeijer, directeur van GALE en EduDivers, heeft tijdens de jaarlijkse conferentie van het Europees Anti-pest Netwerk (EAN) een alternatieve definitie voor het begrip "pesten" voorgesteld. Dankmeijer stelt dat de huidige definitie niet discriminerend pesten zoals homofoob en transfoob pesten omvat, terwijl zulke vormen van uitsluiting endemisch zijn op scholen. In plaats van zich te concentreren op incidentele pestvoorvallen tussen een paar individuele leerlingen, moet de bestrijding van pesten volgens hem rekening gaan houden met maatschappelijke en culturele invloeden.

Definitie van Olweus

De "uitvinder" van het moderne concept "pesten" is Dan Olweus. Olweus is een Noorse onderzoeker die geweld op school heeft geanalyseerd en heeft geprobeerd meer geavanceerde manieren te vinden dan alleen om pestkoppen te straffen en de slachtoffers te troosten. Uit onderzoek blijkt trouwens dat noch straffen, noch troosten pesten in de toekomst voorkomt.
De Olweus-definitie van pesten is: Een persoon wordt gepest wanneer hij of zij herhaaldelijk en over de tijd wordt blootgesteld aan negatieve acties van een of meer andere personen, en hij of zij heeft moeite om zichzelf te verdedigen.
Recentelijk hebben andere onderzoekers zoals Elizabeth Payne (USA) deze mening bekritiseerd omdat het individualiseert en de culturele context negeert. Dankmeijer zei dat veel LHBT-pesten zich niet eens op specifieke LHBT-leerlingen richt. Het gaat vaak om meer algemene opmerkingen. Jongens roepen bij elk wissewasje "homo". Ze zeggen dat dit niet discriminerend bedoeld is, maar als je ze vraagt of het mogelijk een compliment kan zijn, beseffen ze wel dat "homo" eigenlijk altijd negatief en neerhalend bedoeld is. Het gaat ver altijd om dat andere jongens worden neergezet als zacht en zwak, en "dus" zoals meisjes en niet-echte mannen (homo's). Deze vorm van homofobie is het meest wijdverspreid. Natuurlijk kan het ook gericht zijn op specifieke jongens die zich niet "mannelijk genoeg" gedragen, of ze gay zijn of niet. Lesbische, biseksuele, transgender en interseksuele leerlingen kunnen op soortgelijke maar toch verschillende manieren worden uitgescholden of uitgesloten, vooral als ze hun identiteit op een niet-heteronormatieve manier uiten.

GALE definitie

Dankmeijer stelde een aangepaste versie voor van de definitie van pesten: Mensen worden gepest wanneer ze herhaaldelijk blootgesteld worden aan controlerende acties met de impliciete of expliciete intentie om de eigen sociale status te verhogen of de sociale status van anderen te verminderen, zowel vanwege individuele, sociale als culturele redenen.
Deze verbeterde versie van de definitie laat zien dat pesten niet alleen een microproces is van asociale jongeren die zich kwaadwillig richten op specifieke machteloze en onschuldige slachtoffers. Door breder te kijken naar de hele sociale omgeving en cultuur, zien we dat jongeren net als volwassenen permanent bezig zijn met een onderlinge machtstrijd voor sociale status en dat heteronormatieve stereotypen van ideale en gemarginaliseerde beelden van mannelijkheid en vrouwelijkheid daarbij voortdurend worden gebruikt. Als we een echt effectieve manier willen vinden om pesten te bestrijden, moeten we rekening houden met zulke culturele destructieve mechanismen en niet doen alsof elk incident alleen maar te maken heeft met de individuele asocialiteit van homofobe daders.

Lees het volledige (Engelstalige) artikel op basis van de presentatie van de EAN-conferentie