nieuws

project seksuele diversiteit in mbo nadert afronding

10 januari 2016 - Het project om seksuele diversiteit duurzaam te verankeren in mbo opleidingen voor zorg en welzijn nadert zijn einde. In februari doet het ITS een onderzoek naar de effecten en in maart worden de resultaten gepresenteerd.

gratis theater in ruil voor commitment

EduDivers werkt samen met Theater AanZ en COC Nederland aan dit project, waarin duurzame verankering van aandacht voor seksuele diversiteit centraal staat. Er is voor welzijnsopleidingen gekozen omdat de studenten van deze opleidingen per definitie te maken krijgen met seksuele diversiteit in hun beroep. Daarnaast staan welzijnsopleidingen vaak open voor vernieuwing en kunnen succesvolle ervaringen in die sector een springplank vormen naar soortgelijke projecten in andere opleidingen.
In het project kregen 10 welzijnsafdelingen van mbo’s elk 6 gratis voorstellingen van Theater AanZ aangeboden, een training, coaching en hulp bij het opzetten van een Gay/Straight Alliance. In ruil daarvoor zegden de afdelingen toe om seksuele diversiteit in te bedden in hun reguliere aanbod.

studenten die niet open staan, kan je niet kwalificeren

Hoewel aan de opleidingen elk voor ruim 10.000 euro aan dienstverlening geboden werd, bleek het niet makkelijk om contracten met ze te sluiten. De redenen van opleidingen om niet mee te doen waren vooral gebrek aan tijd voor vernieuwing en angst voor weerstand van Christelijke en Moslim studenten. Voor de 10 opleidingen die uiteindelijk wel meededen, waren juist de bevooroordeelde reacties van studenten de belangrijkste reden om mee te doen. “Als ze niet open kunnen staan voor alle, en dus ook deze cliënten, hoe kunnen we ze dan een beroepskwalificatie geven?” zeiden veel afdelingsmanagers. Men zag dat hier knelpunten lagen en wilde dit aanpakken. Dat de beroepskwalificatiedossiers net herzien zijn en dit schooljaar uitgewerkt worden naar de lespraktijk, zagen ze eerder als kans dan als blokkade om met vernieuwing aan de slag te gaan.
In de loop van 2015 kregen alle mbo-teams een dag training. In de training stond centraal hoe je met lastige vragen van studenten omgaat, en hoe de opleidingen niet alleen via incidentele voorlichtingen maar systematisch kunnen werken aan een verbeterde beroepsattitude van studenten.

ook reflectie op eigen waarden

Voor sommige docenten betekende dit ook dat zij nog eens goed moesten nadenken over hun eigen oordelen en routines. Zo zei een docent: “het grote probleem van deze generatie studenten in hun losbandigheid. Ze kennen geen waarden en normen.” In de discussie die daarop volgde bleek de docent zelf vrij strikt gereformeerd te zijn en te menen dat studenten – behalve dat ze “homo’s” met rust moesten laten, heteronormatieve waarden moesten leren. De discussie die daarop volgde, legde grote verschillen bloot over hoe er in dit team over waarden en normen werd gedacht, en een gebrek aan samenhang over hoe docenten daar samen naar studenten mee omgaan.

beetje radicaal bi

In een andere opleiding werd een rollenspel gespeeld over een actueel voorval dat zich recentelijk had voorgedaan. Een biseksuele jongen was er voor uit gekomen, waarop een lauwe ongeïnteresseerde reactie van medestudenten was gekomen. In de weken daarop had de student regelmatig zijn biseksuele belevenissen aan de orde gesteld in lessen en in lunchpauzes. Dat ging zijn medestudenten te ver. Je mag het wel zijn, maar het er niet teveel over hebben. Vooral de meer conservatieve studenten vonden het niks en klaagden over het “provocerende” gedrag van de bi-jongen bij de docenten. Wat te doen? Veel docenten vonden dat de bi-jongen inderdaad wel wat overdreven ermee om ging maar ze voelden wel aan dat hem dat te verbieden misschien wat te ver ging.
In het rollenspel werd gefingeerd dat de docenten een gesprek hadden met 3 klagende studenten, met als opdracht dat ze de bi-jongen moesten steunen, wat ze ook vonden van zijn gedrag. De trainer maakte duidelijk dat “acting-out” tijdens een coming-out geen persoonlijk probleem is, maar veroorzaakt wordt door een omgeving die niet meewerkt. Het team ontdekte door het spel dat hun eigen vooroordelen over “normaal” doen en hun angst om niet te kunnen omgaan met klachten en niet openlijk benoemde weerstand adequate reacties in de weg stonden. Ze probeerden het “probleem” op te lossen door consequent open vragen te blijven stellen, maar die algemene techniek bleek niet afdoende om met innerlijke weerstand (van zichzelf en de studenten) om te gaan. Door het spel enkele keren opnieuw te spelen met tips en opdrachten van de trainer, ontwikkelden ze een heldere visie, konden ze krachtiger en sturende optreden en kregen ze tools om de studenten zowel belangstellend en warm, maar ook corrigerend en sturend te coachen.

presentaties

In maart wordt het project afgesloten met een inspirerend verslag, een handleiding voor managers en docenten en een onafhankelijk onderzoek naar de impact van het project onder docenten. Het project heeft een jaar geduurd. Dat bleek te kort om de aandacht voor het project echt te verankeren. Maar de opleidingen hebben wel een begin mee gemaakt om aandacht voor seksuele diversiteit structureel op te nemen in hun aanpak.
De projectresultaten worden op twee momenten gepresenteerd. Op 10 maart vindt een afsluitende studiedag plaats voor alle deelnemende docenten en managers en belangstellenden. Deze bijeenkomst is openbaar en men kan zich inschrijven via www.edudivers.nl/mbo. Op 17 maart zal er in het landelijke overleg van mbo-veiligheidscoördinatoren aandacht worden besteed aan seksuele diversiteit.