nieuws

passend onderwijs: niet alleen voor gehandicapten

30 augustus 2016 - EduDivers en GALE presenteren vandaag een polemische publicatie, die bedoeld is om samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs aan te sporen na te denken over het ondersteunen van breed diversiteitbeleid op scholen. De samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs zijn in eerste instantie opgezet om aan alle gehandicapte en moeilijk lerende leerlingen een plaats op school te bieden. Maar uit een internationaal project bleek dat diversiteitbeleid vooral goed werkt als het breed wordt ingezet. Dus ook bijvoorbeeld voor LHBTI leerlingen.

passend onderwijs: andere visie op "inclusieve" scholen

In Nederland zijn leerlingen met leerproblemen, zoals gehandicapten en leerlingen met leer- en opvoedingproblemen, vaak naar een SO (Speciaal Onderwijs) school gestuurd. Die waren daarin gespecialiseerd en ze maakten het de gewone scholen makkelijk door lastige leerlingen over te nemen. Maar in de afgelopen jaren ontstond er steeds meer een gebrek aan budget. Een groot aantal aparte Speciaal Onderwijs scholen worden daardoor minder betaalbaar. Daarom ontwikkelde de overheid een nieuwe visie op het begrip "inclusieve scholen": het wordt steeds meer als ideaal gezien dat alle leerlingen op alle scholen terecht moeten kunnen. Deze visie en het achterliggend beleid wordt "passend onderwijs" genoemd.

samenwerkingsorganen nog niet toe aan steunen diversiteitbeleid

In Nederland zien we dat de reorganisaties rond "passend onderwijs" (althans in het politieke jargon) als doel hebben "dat alle leerlingen op de juiste plaats terecht komen". Met andere woorden: alle scholen zouden een integraal diversiteitbeleid moeten hebben wat positief uitwerkt voor alle kinderen. Maar het lijkt erop dat de regionale samenwerkingsorganen passend onderwijs nog niet helemaal toe zijn aan zo'n integrale benadering. Hier en daar zien we wel kleine initiatieven. In Limburg gaf het samenwerkingsverband een kleine bijdrage aan de totstandkoming van een kleurboek over seksuele diversiteit. Dat toont aan dat er soms goede wil is, maar dat is nog geen ondersteuning van integraal diversiteitbeleid waardoor ook LHBTI leerlingen zich echt welkom voelen op school.
EduDivers en GALE hebben nu een aantal "good practices" uit dit project en andere projecten bij elkaar gezet, en deze voorzien van commentaar. Het is de hoop dat de publicatie "Passend onderwijs, uitsluiting en diversiteit" binnen samenwerkingsverbanden een discussie op gang brengt over holistisch diversiteitbeleid.

integratie van aanpak rond handicaps, homofobie en ICT

EduDivers en GALE namen in de afgelopen twee jaar deel aan een internationaal project, waarin de combinatie van omgaan met handicaps, omgaan met homofobie en transfobie en het gebruik van ICT voor sociale integratie centraal stonden. Daarin merkten de partners gaandeweg dat een integraal of holistisch schoolbeleid de beste kansen biedt voor alle leerlingen die risico lopen op uitsluiting. Een centraal element in zo'n beleid is warme belangstelling voor de individualiteit en behoeften van elke leerling. Dat vereist dus niet een technische aanpassing van een beleidstuk, maar een omslag in het denken van al het onderwijspersoneel en de sfeer op school.
ICT kan daar een belangrijke rol bij spelen. Zo gebruikt een Baskische school het programma "Sargoi". Sargoi is een sociaal netwerk à la Facebook, maar het is afgeschermd van de buitenwereld. Daardoor kunnen leerlingen veiliger experimenteren met internet en sociale netwerken. Sargoi moedigt leerlingen, docenten en ouders aan om vrijwilligerswerk te doen. Iedereen kan in Sargoi een project opzetten en anderen daarbij betrekken. Als anderen het een leuk initiatief vinden, kunnen ze het drakenmedailles geven. De medailles variëren van een afbeelding van een drakenei tot een van een volgroeide draak. Hoe meer men het project waardeert, hoe meer volwassen de draak wordt. Op deze manier worden op school niet alleen leerprestaties, maar ook andere initiatieven beloond en moreel gewaardeerd. Dat draagt sterk bij tot een gemeenschapsgevoel en verantwoordelijkheid. Sargoi zou ook schoolinitiatieven zoals GSA's kunnen ondersteunen.

Bronnen: