lesgeven

kritische bespreking van "intelligent design" met leerlingen/studenten

trefwoorden: seksualiteit, sekse, homoseksualiteit
niveau: HAVO/VWO / MBO / HBO / universiteit
tijdsduur: 90 minuten
nodig: papier voor deelnemers, artikelen "Intelligent design?" en "Intelligent Design draagt niet bij tot tolerantie".

samenvatting
De deelnemers onderzoeken feiten en oordelen over intelligent design, evolutie en de consequenties van het debat daarover op tolerantie. Ze trekken conclusies over hoe we tolerantie in dit debat kunnen bevorderen.

doelen
Het lessenpakket leert de deelnemers om:

  • argumenten voor de evolutieleer en voor de intelligent design theorie op te sommen
  • te beargumenteren of deze theorieën wetenschappelijk te verdedigen zijn
  • te beargumenteren welke consequenties deze theorieën kunnen hebben op maatschappelijke tolerantie en in het bijzonder de positie van vrouwen en homoseksuelen
  • te beargumenteren of over een of beide theorieën op deze opleiding les zou moeten worden gegeven
  • met respect voor wederzijdse standpunten te discussiëren over intelligent design en evolutieleer.

stappen

voorbereiding

Lees de artikelen. Surf over het net om te zien hoe men daar discussieert over intelligent design. Noteer bij voorkeur trefwoorden van sites waar tolerantie, discriminatie, gender en homoseksualiteit worden besproken.

Kopieer de artikelen voor de deelnemers.

introductie

Vertel de deelnemers over de controverse over intelligent design, waaronder dat Minister Van der Hoeven heeft gezegd dat een discussie hierover kan leiden tot meer dialoog en tolerantie. Geef aan dat deze les is bedoeld om hen een eigen mening te laten vormen en een bijdrage te leveren aan het inrichten van het lesprogramma. Vertel hoe de les in elkaar steekt.

organisatie

Vraag de deelnemers om de artikelen te lezen en aantekeningen te maken over:

  • Of zij de theorieën wetenschappelijk verantwoord vinden
  • Of zij denken dat theorieën bijdragen tot dialoog en tolerantie
  • Hun eigen mening

Verdeel de groep is subgroepjes van 2 of 3 deelnemers.

uitvoering

Laat de deelnemers in de kleine groepjes discussiëren over de vragen en aangeven welke voorbeelden uit de artikelen ze het meest aanspreekt en waarom. Laat ze eigen argumenten en voorbeelden aandragen.In natuurkundelessen kunnen ook vragen naar feitenkennis worden opgeven die in de lesopzet van Natural History Magazine (bijlage bij het artikel) worden gesteld.

nabespreking

Bespreek in de hele groep wat er in de kleine groepjes aan de orde kwam. Deze bespreking bestaat uit drie delen: een inhoudelijk deel, een procesmatig deel en een afsluitend deel.

  1. Vraag eerst naar de belangrijkste argumenten en voorbeelden; noteer deze in een kwadrant (intelligent design/evolutie; voor/tegenargumenten) op een deel van het bord. Bevorder discussie en dialoog. Parkeer opmerkingen en meningen over tolerantie even door ze op een ander deel van het bord te noteren.
  2. Als er scherpe tegenstellingen dreigen te ontstaan, schakel dan over op het procesdeel: een bespreking van de manier waarop gediscussieerd wordt. Waarom wordt de discussie scherp? Waarom kunnen deelnemers uiteenlopende meningen niet open bediscussiëren? Als het eerste deel feitelijk blijft, schakelt u zelf na het in kaart brengen van de argumenten en meningen over op het procesdeel. Vraag ook dan naar hoe men discussieerde en waar het een beetje spannend werd. Welke emoties kwamen naar boven? Speelde geloof een rol?
  3. Maak op het bord een driedeling: tegen, voor, oplossingen. Bespreek de vraag of het debat over intelligent design/evolutie bijdraagt aan dialoog en tolerantie en noteer de argumenten voor en tegen in de betreffende vakken. Ga dan per tegenargument na hoe men dit argument kan neutraliseren en omzetten in een positieve bijdrage aan een open dialoog, tolerantie en respect. Zoek daarbij zowel naar persoonlijke als naar maatschappelijke oplossingen.

aandachtspunten

Vooraf kunnen er in de vaksectie of met de directie afspraken worden gemaakt, dat het advies van de deelnemers over het structureel opnemen van deze les in het aanbod serieus wordt genomen. Als dit aan de deelnemers wordt overgebracht, zullen zij de les en hun mening als minder vrijblijvend ervaren. Op deze manier wordt het besluit en de onderbouwing ervan dan wel later terug aan de deelnemers teruggekoppeld.
Fundamentalistisch gelovige deelnemers kunnen moeite hebben met deze discussie. Accepteer dat zij hun heilige geschriften letterlijk nemen als leidraad. Focus de discussie op de consequenties daarvan op hun omgang met mensen met een andere mening.

variaties

Het lezen van de artikelen kan eventueel vooraf als huiswerk worden meegegeven.
De les kan in tweeën worden gesplitst en na een eerste discussie worden deelnemers gevraagd de argumenten te onderzoeken via internet en via studie van de koran, de bijbel of wetenschappelijke betogen via de bibliotheek.

referenties

Deze werkvorm is geïnspireerd door Maria van der Hoeven en Natural History Magazine.

Auteur: Peter Dankmeijer, juni 2005
Deze werkvorm mag worden overgenomen met vermelding: "Bron: www.edudivers.nl, EduDivers, juni 2005.