lesgeven

In de submenu's vindt u en overzicht van het beschikbare materiaal en ondersteuning voor:

waarom lesgeven over seksuele diversiteit?

Uit het onderzoek Weerbaar en Divers (verschenen in 2009) van de Onderwijsinspectie, blijkt dat slechts 35% van de docenten die relevante vakken geven (in het VO) aandacht geeft aan homoseksualiteit. Van de leerlingen zegt slechts 22% dat ze les hebben gehad over homoseksualiteit, dus blijkbaar is de impact van de lessen van die 35% momenteel nog zo beperkt dat 40% van deze lessen aan de leerlingen voorbij gaat. Er valt nog heel wat te verbeteren aan de lessen over homoseksualiteit en seksuele diversiteit. Belangrijke afwegingen hierin zijn: welke docent gaat het thema behandelen, apart of geïntegreerd aanbieden, en hoe het onderwerp terug laten keren.

persoonlijke keuze

Voor veel docenten is homoseksualiteit een lastig thema om in de klas te behandelen. Leerlingen kunnen er heftig op reageren (bijvoorbeeld in het VMBO en ROC) of juist heel lauw (vaak in HAVO/VWO en hogere beroepsopleidingen). In beide gevallen gaat het om uitingen van hoe leerlingen omgaan met en thema dat 'taboe' is, niettegenstaande alle media-aandacht. Docenten worden tot nu toe niet of nauwelijks getraind op het omgaan met dit soort processen in de klas en schoolbeleid ontbreekt meestal. Daardoor wordt de keuze om het te hebben over seksuele diversiteit al snel een persoonlijke keuze van de docent.

apart of geïntegreerd

Een keuze is of de docent het apart of geïntegreerd aan de orde moet stellen. "Apart" kan bijvoorbeeld door lesbische, homo, biseksuele, of transgender voorlichters uit te nodigen hun eigen verhaal te vertellen en in gesprek ter gaan met leerlingen. "Apart" kan ook door er zelf een specifieke les of lessenserie over te geven. Daarvoor staan onder de submenu's diverse suggesties. Men kan een bestaand programma maken, maar veel docenten houden ervan te knippen en te plakken en een eigen programma samen te stellen. Daarom bieden we ook een overzicht van veelgebruikte en ons inziens zinvolle werkvormen. "Aparte" lessen kunnen, als ze goed gebracht worden, een positief effect hebben. Maar doorgaans wel een korte termijn effect.
"Geïntegreerd" betekent dat de docent hier en daar aandacht besteedt aan seksuele diversiteit binnen lessen die niet specifiek gaan over seksuele diversiteit maar over gerelateerde thema's. Denk aan burgerschap, seksuele vorming, discriminatie en pesten. Ook is het mogelijk om in andere lessen, zoals godsdienst, geschiedenis, aardrijkskunde, talen en wiskunde hier en daar aandacht te geven aan seksuele diversiteit. Dit gaat vaak meer om het gebruik van een diversiteit aan voorbeelden en illustraties. Het blijkt dat terloopse, maar wel steeds terugkerende opmerkingen over de vanzelfsprekendheid van (seksuele) diversiteit een langduriger effect hebben dan aparte lessen.

doorlopende leerlijn

Scholen die goed hebben nagedacht over hun aanbod op het gebied van burgerschap, kiezen en steeds meer voor om een doorlopende leerlijn te ontwikkelen. Daarin geeft men aan welke aandacht men geeft via welke vakken en in welk leerjaar aan sociale competenties, sociale omgang, pesten, discriminatie, diversiteit en seksuele en relationele vorming. Hierbij krijgen zowel het formele curriculum (de "aparte" lessen en hun samenhang) als het informele curriculum (de visie van de school en de docenten op burgerschap en de pedagogische opdracht, en hoe die tot uiting komt in voorbeelden en terloopse opmerkingen).