faq

wat is het standpunt van EduDivers over streng christelijke scholen?

EduDivers krijgt steeds vaker vragen wat haar haar mening is over het standpunt van reformatorische scholen en het nieuwe lespakket van GRIP/ContrariO. De vragen spitsen zich toe op de steeds meer gepolitiseerde vraag of homoseksuelen seks zouden mogen hebben en of religieus georiënteerde scholen docenten zouden mogen weigeren als zij een (homo)seksuele relatie hebben. In het debat wordt daarbij zelfs (door homoactivisten) soms aangevoerd dat religieuze scholen homoseksuele leerlingen zouden mogen weigeren of wegsturen. Het is goed om te beseffen dat het politieke debat betrekking heeft op de enkele feit constructie uit de Algemene Wet Gelijke Behandeling, die betrekking heeft op arbeidsverhoudingen en niet op leerlingen. Het aanvoeren dat religieuze scholen op grond van de Algemene Wet Gelijke Behandeling homoseksuele leerlingen zouden mogen weigeren, is volgens ons dus incorrect. (Dit moet ik voor de 100% zekerheid nog even checken bij de Commissie Gelijke Behandeling.)

Dit is ons standpunt.

klagen over een lekkende kraan tijdens een overstroming

Allereerst vinden wij de manier waarop de standpunten momenteel steeds meer gepolariseerd worden, erg onprettig en deels misplaatst. In het debat wordt steeds meer gestereotypeerd en ongenuanceerde principes, met weinig aandacht voor de feiten, belemmeren een open discussie en oplossingen. Het politieke debat is gericht op scoren door middel van zo hard mogelijke regelgeving. Het zal de situatie op scholen met een negatieve houding echter niet verbeteren. Zoals wij al vaak benadrukt hebben, vindt men discriminatie vooral op VMBO scholen die kampen met een hoog machogehalte en geleid worden door directies die niet geïnteresseerd zijn in diversiteitbeleid. In vergelijking daarmee is het principiële probleem waar (enkele) strenge religieuze scholen mee kampen peanuts. Maar het macho-VMBO probleem laat zich niet gemakkelijk oplossen met simpele regels en er valt politiek niet goed op te scoren. Kortom, de discussie komt op ons over als het tijdens een overstroming klagen over een kraan die soms lekt.

geen seks op school

Vervolgens willen wij ingaan op de werkelijke knelpunten. Wij streven naar een beter welzijn van leerlingen en onderwijspersoneel met diverse seksuele oriëntaties of genderidentiteiten. Omdat leerlingen en onderwijspersoneel op school geen seks hebben, vinden wij de vraag naar het privéleven van leerlingen en onderwijspersoneel niet zo relevant. Voor ons is veel belangrijker hoe zij op school worden behandeld als zij laten merken dat zij een niet-heteroseksuele oriëntatie hebben. Er zijn nauwelijks aanwijzingen dat de omgang met zulke discriminatie op religieuze scholen veel slechter is dan op andere scholen.
Wel vinden we dat als scholen zich in beperkende zin willen bemoeien met het privéleven van leerlingen of onderwijspersoneel, dat op gespannen voet staat met het mensenrecht op respect voor privacy. In meer algemene zin maken religieuze groepen zich vaker schuldig aan meer of minder ernstige mensenrechtenschendingen, zoals het uitsluiten van vrouwen van democratische processen of functies en bestraffing van seks of relaties buiten het huwelijk.

Bij nadere beschouwing willen we ten eerste morele, en ten tweede pedagogisch/didactische overwegingen geven.

homogevoelens zijn er gewoon

Op moreel gebied stellen sommige religieuze denominaties dat homogevoelens een gebrokenheid na de schepping zijn en dat meer zonde moet worden voorkomen door in ieder geval geen (homo)seks te hebben. EduDivers vindt dat iedereen recht heeft op eigen gevoelens en dat aan gevoelens niets slechts of goeds is: ze zijn er gewoon. Daarin verschilt EduDivers als niet-religieuze instelling dus moreel van mening met zulke religieuze denominaties.
Gevoelens kunnen worden omgezet in daden, en daden moeten worden veroordeeld als zij schade berokkenen aan anderen. Homoseksuele daden die met instemming worden verricht, berokkenen echter geen schade aan derden.
In Nederland kan men vrij kiezen tot een kerkgenootschap toe te treden. Het staat een ieder die reformatorisch wordt, vrij het eigen gedrag om die reden uit eigen keuze te beperken. Dat is gewaarborgd door de vrijheden van geloof en meningsuiting.

een goede opvoeding is geen indoctrinatie

Pedagogisch en didactisch ligt dit genuanceerder omdat minderjarige jongeren nog geen volwassen keuzes kunnen maken. Kunnen zij in staat worden geacht eigen (seksuele) keuzes te maken? Mogen zij daarbij door ouders, leeftijdsgenoten of een kerk in hun toekomstige keuzes beperkt of zelfs geïndoctrineerd worden? EduDivers vindt dat ouders en scholen aan hun kinderen regels mogen en moeten opleggen voor hun eigen veiligheid en stabiele groei. Maar dat als het gaat om morele standpunten, zij kinderen moeten opvoeden om eigen verantwoorde keuzes te maken. Daarbij hoort de oriëntatie op diverse morele keuzes. Natuurlijk mogen en moeten scholen en docenten daarin hun eigen morele overtuiging laten merken. Een goede opvoeding kan niet zonder moreel richtsnoer.
Dit gebeurt in het GRIP/ContrariO lessenpakket overigens op een zorgvuldige manier. Er worden verschillende mogelijke keuzes naast elkaar gegeven. Het wordt aan de leerlingen overgelaten een eigen mening te vormen. Er wordt niet geïndoctrineerd. Voor de scholen en docenten is het de kunst om in de lessen zelf hun eigen mening, de schoolnorm, de groepsnorm en de ruimte voor individuele afwijkende meningen gebalanceerd vorm te geven.

meningsvorming is niet genoeg

Volgens EduDivers zouden lesmethoden zich vooral moeten richten op het bevorderen van concreet waarneembaar pro-sociaal en respectvol gedrag. De meeste lespakketten, inclusief dat van GRIP/ContrariO, maar ook bijvoorbeeld COC voorlichting, beperken zich vooralsnog tot meningsvorming en het bestrijden van relatief oppervlakkige vooroordelen. Daardoor mag men niet te hoge verwachtingen hebben van het didactische effect. Er is helaas nog weinig bekend over hoe scholen echt respectvol gedrag naar seksuele diversiteit kunnen bevorderen. Er is dus ruimte voor didactische verbetering. Dit is waar EduDivers haar aandacht op richt. Daarover heeft EduDivers contact met ContrariO en RefoAnders.

nog enkele andere vragen die journalisten ons stelden en onze antwoorden

Of je al dan niet praktiserend homo 'mag' zijn van God, wordt niet behandeld in de lesmethode. Maar is dat niet juist een vraag waar christelijke jongeren graag een antwoord op zouden krijgen?

De meeste jongeren zijn onzeker van zichzelf. Zeker over hun seksuele gevoelens. Ze willen liefst duidelijke antwoorden. Maar het is de vraag wat ze aan zwart-wit antwoorden hebben. Vaak is een zwart-wit antwoord juist aanleiding om zich daartegen te verzetten. Ze moeten uitgedaagd worden om na te denken en leren eigen keuzes te maken.

Is de methode een stap in de richting van de acceptatie van homorelaties in gereformeerde kringen of is de methode een stap terug aangezien ze nadrukkelijk geen oordeel velt over homorelaties?

Het samenwerken met ContrariO en het nadenken over homoseksualiteit en homoseksuele relaties is duidelijk een vooruitgang in gereformeerde/reformatorische kringen. Vooral in kringen die voorheen erg gesloten waren. De grootste winst in dat men zich is gaan inleven in hoe het is om homoseksueel te zijn en daardoor meer begrip en openheid is gaan tonen.

Hoe zouden jullie graag hebben dat gereformeerde scholen voorlichting zouden geven over homoseksualiteit?

We denken dat de huidige werkwijze van GRIP/ContrariO een goede stap in de richting is. Er kan nog winst worden gemaakt op het meer effectief tegengaan van homonegatief gedrag op scholen, dus verdergaand dan vrijblijvende meningsvorming. Ook op religieuze scholen zal dit vooral in het VMBO een probleem zijn.

Kan het geloofwaardig zijn voor te lichten dat homo's er mogen zijn op scholen waar docenten met homoseksuele relaties niet welkom zijn?

Religieuze scholen kunnen hun eigen morele keuzes duidelijk maken zonder dat zij die aan leerlingen dwingend opleggen. Onderwijspersoneel heeft een keuze om elders te gaan werken, leerlingen hebben niet een vergelijkbare keuze om zelf een school te kiezen. Dus ja, het kan geloofwaardig zijn, zolang de school duidelijk maakt waarom zij zulke keuzes maakt voor haar personeel.

EduDivers, kenniscentrum seksuele diversiteit in het onderwijs, 12 februari 2010